Buka u životnoj sredini predstavlja jedan od značajnih, ali često nedovoljno prepoznatih rizika po zdravlje stanovništva. Dugotrajna izloženost povišenom nivou ambijentalne buke negativno utiče na kvalitet sna, povećava nivo stresa i doprinosi razvoju kardiovaskularnih i drugih zdravstvenih problema. U urbanim sredinama, uključujući i opštinu Ćuprija, izvori buke su prvenstveno saobraćaj, železnička infrastruktura, ugostiteljski objekti, gradilišta i pojedine privredne aktivnosti.
Opština Ćuprija je, prepoznajući značaj ovog izazova, uz podršku Programa „PRO – Lokalno upravljanje za ljude i prirodu“ započela sprovođenje aktivnosti usmerenih na unapređenje kvaliteta života i zaštiteu zdravlja građana kroz sistemsko bavljenje problemom buke u životnoj sredini, realizacijom projekta “Manje buke-više zdravlja”
Ovaj projekat opština Ćuprija realizuje u partnerstvu sa udruženjem “UNEKOOP” u okviru programa „PRO – Lokalno upravljanje za ljude i prirodu“. Program PRO zajednički sprovode agencije Ujedinjenih nacija u Srbiji – UNOPS, UNICEF, UNFPA i UNEP, uz finansijsku podršku Vlade Švajcarske i u saradnji sa Vladom Republike Srbije.
Švajcarske.
U okviru realizacije aktivnosti, zarad merenja ambijentalne buke, poseban akcenat stavljen je na tehničko osposobljavanje Zavoda za javno zdravlje kao ključne institucije u oblasti javnog zdravlja na lokalnom nivou. Ovo osposobljavanje podrazumeva nabavku savremene opreme – fonometra, čime se po prvi put stvaraju uslovi za stručno, pouzdano i kontinuirano merenje nivoa buke u životnoj sredini na teritoriji opštine.
Tehničko jačanje sistema za monitoring buke
Nabavkom fonometra omogućava se Zavodu za javno zdravlje da samostalno sprovodi merenja ambijentalne buke u skladu sa važećim standardima i metodologijama. Time se značajno unapređuju tehnički kapaciteti lokalnog sistema za praćenje stanja životne sredine i obezbeđuje pouzdana osnova za procenu uticaja buke na zdravlje stanovništva.
Ova aktivnost predstavlja važan iskorak ka institucionalizaciji monitoringa buke, jer se merenja više ne oslanjaju na povremene ili ad hoc procene, već se uspostavlja sistem koji omogućava kontinuitet, uporedivost podataka i njihovu primenu u praksi.
Jačanje institucionalnih kapaciteta i saradnje
Pored tehničkog osnaživanja, aktivnosti doprinose i jačanju institucionalne saradnje između lokalne samouprave i Zavoda za javno zdravlje, čime se unapređuje koordinacija u oblasti zaštite zdravlja i životne sredine. Ovakav pristup omogućava da podaci o nivou buke budu direktno povezani sa zdravstvenim aspektima i da se koriste kao osnova za planiranje preventivnih i korektivnih mera.
Podaci kao osnova za donošenje odluka
Sprovođenjem sistematskih merenja ambijentalne buke stvaraju se uslovi za dobijanje realne slike o prostornoj i vremenskoj raspodeli buke u opštini Ćuprija. Prikupljeni podaci predstavljaju ključni alat za donošenje utemeljenih lokalnih odluka, unapređenje javnih politika i planiranje mera zaštite u skladu sa stvarnim potrebama stanovništva.
Informisanje javnosti i dugoročni efekti
Rezultati merenja ambijentalne buke biće značajan izvor informacija za građane, ali i osnova za podizanje svesti o štetnim uticajima buke na zdravlje. Informisana javnost i osnažene institucije zajedno doprinose stvaranju zdravijeg, bezbednijeg i kvalitetnijeg životnog okruženja.
Kroz tehničko i institucionalno jačanje, kao i kroz bolju saradnju između zdravstvenih i lokalnih institucija, opština Ćuprija pravi važan korak ka dugoročnom i održivom upravljanju problemom buke, sa krajnjim ciljem, zaštitom zdravlja građana i unapređenjem kvaliteta života.
Za informacije o pProgramu PRO posetite internet stranicu www.pro.org.rs
Za više informacija o podršci Vlade Švajcarske Srbiji, posetite internet stranicu ambasade.
